قرارگاه فرهنگی سفیر کربلا

پاسخ به شبهات

چرا خدا در قرآن به جای ضمیر “من” از ضمیر “ما” استفاده کرده است؟

چرا قرآن به جای ضمیر “من” از “ما” استفاده کرده است؟ در حالی که خدا یگانه و یکتاست و برای او شریکی قرار ندارد؟

به طور مثال:

إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقدَرٍ
همانا ما هر چیزى را به اندازه آفریده‌ایم

سوره قمر، آیه ۴۹

إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْر
ما [قرآن را] در شب قدر نازل كرديم.

سوره قدر، آیه ۱

پاسخ:

خدای متعال یگانه است، ولى آوردن ضمیر جمع در آیات قرآن ممکن است به چند جهت باشد:

۱- گاهى آوردن ضمیر جمع به جهت اهمیت دادن به موضوع مهمى بوده که باید به آن اهمیّت ویژه‌اى داده مى‌شد، مانند حفظ و نگه دارى قرآن از تحریف. خداوند مى فرماید:

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ
ما قرآن را نازل کردیم و خود آن را حفظ مى کنیم

سوره حجر، آیه ۹

این تعبیر پر از اعجاز و در بردارنده پنج ضمیر جمع به جهت اهمیت دادن به قرآن است.
بنابراین جمع آوردن ضمیر گاهى به جهت اهمیت موضوع است.

۲- برخى از کارهاى الهى به واسطه ملائکه که جنود و کارگزاران الهى هستند انجام مى شود. این معنا اشاره به اسباب و مسبباتی است که خداوند در عالم قرار داده است. در عین حال که همه به خداوند بازمی گردند، مانند:

إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقدَرٍ
همانا ما هر چیزى را به اندازه آفریده‌ایم

سوره قمر، آیه ۴۹

۳- گاهى جمع آوردن ضمیر فقط براى گرامیداشت و تعظیم است، مانند:

إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ
ما راه را به شما نشان دادیم

سوره انسان، آیه ۳

گاه ضمیر متکلم وحده بیان مى شود که عنایت خاص به چیزى و به خلق بلاواسطه چیزى معلوم شود . احتمال دخالت غیر و واسطه ها دفع شود، مثل: “یا موسى انّنى أنا الله” در این مورد آوردن ضمیر جمع منافى با مقصود است.

مرحوم آیت الله طالقانى در تفسیر پرتوی از قرآن فرمود:

در آیه “انّا انزلناه فى لیلة القدر” ضمیر جمع به کار برده با آن که خدا یکتا و یگانه است، تا بر عظمت نازل کننده (خدا) دلالت کند. بدیهى است آن چه را که بخشنده اى بزرگ مى‌بخشد و مى فرستد، قطعاً با اهمیّت و عظیم است و نظیرش را در لفظ “الم نشرح لک صدرک” مى‌توان یافت.

تفسیر پرتوی از قرآن، ص ۲۷۴/ تفسیر نمونه، ج۲۷، ص۱۸۱

مطالب برگرفته از سایت  http://pasokhgoo.ir

برچسب ها
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن